De KNAW kende de allereerste Dr. A.H. Heinekenprijs voor de Cognitiewetenschap in 2006 toe aan professor John R. Anderson, Department of Psychology, Carnegie Mellon University, Pittsburgh, Pennsylvania, Verenigde Staten voor 'zijn baanbrekende theorie van de menselijke cognitie'.
Rond 1980 slaagde de psycholoog John R. Anderson erin een theorie te ontwikkelen waarin voor het eerst de verschillende mechanismen en processen die aan intelligente gedragingen ten grondslag liggen, geïntegreerd zijn. Deze kwantitatieve ('computationele') theorie van de menselijke cognitie, bekend onder de naam Adaptive Control of Thought (ACT), onderscheidt een aantal elementaire cognitieve functies, zoals 'vergelijk', 'kies', en 'doe'. Die maken weer deel uit van complexere, onderling samenwerkende onderdelen (modules), waaronder een die reageert op visuele informatie, een geheugenmodule voor feiten ('know that') en een voor procedures ('know how'). Andersons werk heeft grote invloed op een veelheid aan onderzoeksterreinen, van neurocognitie tot besliskunde, en is toegepast in gedragsonderzoek over onder meer aandacht, leren en probleem oplossen. Maar de theorie blijkt ook nauwkeurige, toetsbare voorspellingen te doen over de cognitieve activiteit die zich in de hersenen afspeelt. Praktische toepassingen zijn er in de ergonomie en het computerondersteund onderwijs. Zo ontwikkelde Anderson een veelgeroemde, zeer effectieve 'math tutor' voor schoolwiskunde.

John Robert Anderson is geboren in 1947 in Vancouver (Canada). Tegenwoordig bezit hij de Amerikaanse nationaliteit. Hij behaalde in 1968 een B.A. aan de University of British Columbia en promoveerde in 1972 aan Stanford University. Na enkele kortere verbintenissen met Yale University en de University of Michigan werd hij in 1978 aan Carnegie Mellon University benoemd tot hoogleraar psychologie en vanaf 1983 tevens tot hoogleraar computerwetenschap. Sinds 2002 bekleedt hij er de prestigieuze Richard King Mellon Chair of Psychology and Computer Science. Meer informatie: Andersons website
De zes Heinekenprijzen voor wetenschap en kunst worden elke twee jaar uitgereikt tijdens een bijzondere zitting van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen. Dit jaar op 2 oktober in de Beurs van Berlage in Amsterdam. Meer informatie: http://www.knaw.nl/heinekenprizes
Bekijk het interview
De KNAW heeft samen met De Praktijk over dit onderwerp een werkstukpakket laten maken.