200 jaar KNAW: 1808-2008

donderdag 22 juli 2010
volgende

Henri Louis Duhamel du Monceau


Bij ‘encyclopedie’ denken we al snel aan Frankrijk. Het waren immers vooral de Fransen die in de achttiende eeuw enorme projecten op stapel zetten om met encyclopedieën kennis te structureren. Een prachtig voorbeeld is de beroemde Encyclopédie ou dictionnaire raisonné des sciences, des arts et des métiers van Diderot en D’Alembert, uitgebracht tussen 1751 en 1772. En de Description des arts et métiers faits ou approuvés par messieurs de l'Académie des Sciences, die in maar liefst 113 delen verscheen tussen 1761 en 1789. De Description is veel uitgebreider en gedetailleerder dan de meer befaamde Encyclopédie, en er zijn aanwijzingen dat Diderot en D’Alembert drukproeven van de Description hebben laten stelen voor hun eigen werk.

De Encyclopédie werd tot een goed einde gebracht dankzij de inspanningen van Henri Louis Duhamel du Monceau (1700–1782). Hij schreef ook andere technische werken over scheepsbouw en een daarmee nauw verbonden industrie, de touwslagerij. Zijn voorkeur voor details in zijn beschrijvingen zijn erg interessant, omdat zij niet alleen een beeld geven van de arbeid maar ook iets vertellen over de arbeiders en hun werkomstandigheden.

Duhamel was een typische figuur van de Verlichting. Hij was rechtsgeleerde, maar ook plantkundige, natuurkundige, scheikundige en invloedrijk scheepsbouwkundige. Hij schreef doorwrochte verhandelingen over uiteenlopende onderwerpen als boomziekten, verschillende soorten ijzer, en het nut van arbeidsverdeling. De Britse econoom Adam Smith ontleende zijn beroemde voorbeeld over arbeidsverdeling in The wealth of nations, de speldenmaker, aan Duhamel de Monceau.

print pagina

KNAW
Postbus 19121
1000 GC Amsterdam
tel. 020-5510759
knaw200@bureau.knaw.nl

Als forum, geweten en stem van de wetenschap bevordert de KNAW de kwaliteit en de belangen van de wetenschap en zet zij zich in voor een optimale bijdrage van de Nederlandse wetenschap aan de culturele, sociale en economische ontwikkeling van de samenleving. Zie: www.knaw.nl