1909 - De Akademie krijgt haar eerste eigen onderzoeksinstituut
De Zwitserse onderzoeker Wilhelm His geldt als de vader van het moderne hersenonderzoek. Niet alleen in wetenschappelijk opzicht, maar zeker ook organisatorisch. Vanaf 1901 spande hij zich in voor het opzetten van een internationaal netwerk van onderzoekers en instituten die hun schaarse onderzoeksmateriaal, hersenpreparaten, konden uitwisselen.
In 1903 besloten de wetenschappelijke academies van vrijwel alle Europese landen dan ook tot het opzetten van zo'n netwerk van 'herseninstituten' - behalve de Nederlandse. De kwestie was wel besproken in de Koninklijke Akademie van Wetenschappen, maar de noodzaak zag men niet zo. Pas in 1905 werd besloten twee leden, de hoogleraren Winkler en Bolk, er toch maar eens een advies over te laten uitbrengen.
Je krijgt niet de indruk dat zij verrast werden door het verzoek: binnen twee maanden hadden zij hun rapport klaar: Nederland moest snel meedoen, of de boot missen. De Akademie moest zich onmiddellijk tot de regering wenden en aandringen op de oprichting van een Centraal Instituut voor Hersenonderzoek, in Amsterdam.
Dat laatste leidde nog tot enige vertraging. De Leidse hoogleraar Jelgersma zag meer in Leiden en wist de voorzitter van de Akademie voor zich te winnen, maar uiteindelijk ging het advies van Winkler en Bolk naar de minister. Die was na weer een half jaar ook akkoord. Het gevolg was wel dat de begroting van de Akademie bijna verdubbelde en de Tweede Kamer protesteerde. Pas na een gloedvol betoog van arts en liberaal Kamerlid C.J. Blooker - 'We hebben te doen met een zaak van nationale eer op het gebied van wetenschap' - kreeg de minister zijn zin en de Akademie haar eerste instituut.
| De instituten van de KNAW De KNAW heeft nu zeventien instituten. Deze instituten verrichten wetenschappelijk onderzoek van hoge kwaliteit. Daarnaast verleent een aantal instituten diensten aan onderzoekers en andere gebruikers. Zij doen dat door het vormen en beheren van biologische of documentaire collecties, het leveren van informatiediensten - in toenemende mate in digitale vorm - of het verschaffen van andere faciliteiten voor onderzoek. Sommige KNAW-instituten hebben ook een maatschappelijke taak. De KNAW-instituten zijn gevestigd in diverse plaatsen in Nederland; in totaal werken er ongeveer 1300 mensen. Kijk voor meer informatie over de Instituten van de KNAW op www.knaw.nl |