Scheepslogboeken voor klimaatonderzoek
Het rijke Nederlandse maritieme verleden komt goed van pas bij modern onderzoek naar de veranderingen van het klimaat. In de logboeken van schepen die de wereldzeeën bevoeren, staat namelijk een schat aan weerkundige gegevens. Die historische data zijn nu, onder de afkorting Cliwoc (Climatological database for the World’s Oceans), bij DANS beschikbaar als onderdeel van de collectie van het Nederlands Historisch Data-archief. De Cliwoc-data laten fraai zien hoe historische gegevens op onverwachte wijze bruikbaar kunnen zijn voor wetenschappelijk onderzoek met een eigentijdse vraagstelling.
In het Cliwoc-project werkten meteorologen uit Nederland, Engeland en Spanje samen. Doel was meer te weten te komen over de ontwikkeling van het klimaat op langere termijn in het kader van de discussie over de globale opwarming van de aarde. Het project richtte zich op de periode voor 1850, voordat de industrie op grote schaal kooldioxide ging uitstoten. Het Nederlandse deel van het project was een samenwerking van het KNMI (meteorologie) en de KNAW (data-invoer).
De data, uit enige honderden logboeken van Nederlandse schepen tussen 1750 en 1850, zijn enige jaren geleden bij het voormalige KNAW-instituut NIWI (Nederlands Instituut voor Wetenschappelijke Informatiediensten) ingevoerd. De meeste logboeken zijn in Nederlandse archieven bewaard gebleven, vooral in het Nationaal Archief.
Ook al waren de waarnemingen niet zo nauwkeurig als tegenwoordig, voor het KNMI zijn ze van grote waarde voor de wetenschappelijke analyses van klimaatveranderingen.
