200 jaar KNAW: 1808-2008

1812 - Het Trippenhuis wordt de permanente zetel van de KNAW

De geschiedenis van de KNAW is al sinds de oprichting, nog als 'Koninglijk Instituut', verbonden geweest met het Trippenhuis aan de Amsterdamse Kloveniersburgwal. In de eerste jaren had het instituut nog geen eigen gebouw en werd er op verschillende plaatsen in de stad vergaderd. De jaarlijkse algemene vergaderingen werden echter gehouden in het Trippenhuis - althans in het linkerdeel van het dubbele pand, want dat was in het bezit van kunstverzamelaar, dichter en lid van de vierde klasse Cornelis Roos, die het huis in 1797 van de familie Trip had overgenomen.

Lodewijk Napoleon wilde alle door hem in het leven geroepen instituten en musea samenvoegen in een machtig Paleis der Kunsten en Wetenschappen. Maar helaas, de politieke ontwikkelingen waren hem niet goedgezind - Napoleon haalde hem terug naar Frankrijk en maakte Nederland tot deel van Frankrijk.

Ondertussen hadden de leden van het Instituut hun oog al laten vallen op het leegstaande rechterdeel van het Trippenhuis. Dankzij bemiddeling van de 'maire' van Amsterdam kon er met de stad een huurcontract voor het rechterdeel worden afgesloten. Vanaf 25 mei 1812 kwamen de vier klassen steeds op de Kloveniersburgwal bij elkaar. Men vond het prachtig: 'Het instituut is nu in een gebouw gehuisvest, tot alle deszelfs verrigtingen geschikt, en dat in deftigheid met hetgeen deze vergadering, door den Keizer daargesteld, betaamt, en met den luister welke de Derde Stad des Rijks behoort te kenmerken, overeenkomt.'

Het noordelijke pand was inmiddels door Cornelis Roos aan het rijk verkocht. In 1814 werd het ingericht als 's Lands Museum en kwam de Nachtwacht er te hangen. Als de geleerden moesten vergaderen, bleef de deur van het museum dicht.