200 jaar KNAW: 1808-2008

...in goede en kwade dagen, in armoede en rijkdom, in ziekte en gezondheid...

Kathleen Nieuwenhuisen bestudeerde middeleeuwse miniaturen uit de dertiende en veertiende eeuw. Ze ontdekte een aantal verschillen tussen middeleeuwse huwelijksrituelen in Italië en Frankrijk.

Kunsthistorica Kathleen Nieuwenhuisen promoveerde aan de Vrije Universiteit op miniaturen in een laatmiddeleeuws boek over het kerkelijk huwelijksrecht. Ze bestudeerde 43 afbeeldingen van zowel Italiaanse als Franse handschriften van het boek.

Zo ontdekte ze dat de miniaturen niet alleen de bijbehorende teksten illustreren, maar vooral plaatselijke huwelijksgebruiken laten zien. De miniaturen vormen een zelfstandige bron van informatie naast de tekst.

De miniaturen tonen de verschillen in Italië en Frankrijk. We zien dat in Italië het huwelijk werd voltrokken door een notaris. In Frankrijk gaven bruid en bruidegom het jawoord ten overstaan van een geestelijke.

Nieuwenhuisen vond ook opmerkelijke miniaturen over bedrog en overspel. Zoals die waarop een man een gewei draagt en een vrouw een valk op haar hand heeft. De afbeelding verwijst naar het huwelijk van een bedrieger, die zich heeft voorgedaan als edelman. De vrouw is wél van adel, daarvan getuigt de valk.

Bekijk hier de uitzending (uitgezonden op 27 januari 2002)