200 jaar KNAW: 1808-2008

Over het vertekende beeld van een razzia

Op 1 oktober 1944 hield de Duitse bezetter een razzia in Putten. 600 mannen werden afgevoerd naar concentratiekampen in Noord-Duitsland. Slechts 48 kwamen terug. Madelon de Keizer onderzocht de gebeurtenis en de verwerking ervan.

De razzia in Putten is op lokaal niveau een van de meest traumatische episoden uit de Tweede Wereldoorlog. Vlak na de oorlog interviewde het Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie tientallen betrokkenen. Bijvoorbeeld weduwen van wie de echtgenoot tijdens de razzia was weggevoerd en mannen die de Duitse kampen overleefd hadden. Pas na 50 jaar mocht er over het materiaal worden gepubliceerd.

Madelon de Keizer van het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD-KNAW) gebruikte deze interviews voor haar onderzoek naar de razzia en de verwerking ervan door de Puttenaren. Op basis van deze documenten en archieven van de kampen ontdekte ze dat het beeld dat na de oorlog was ontstaan over de omgekomen Puttenaren, niet klopte.

Het grote aantal slachtoffers weet men jarenlang aan de gezagstrouwe, conformistische aard van de mannen. Madelon de Keizer verdiepte zich in de omstandigheden van de kampen waarin de mannen terechtkwamen en concludeert dat de verschrikkelijke omstandigheden tot zo weinig overlevenden hebben geleid.

• Bekijk hier de uitzending (uitgezonden op 29 september 2002)
• Werkstukpakket Vers in het geheugen?